Təkərin sürət zamanı partlaması sürücünün ən çox qorxduğu hallardan biridir və bu qorxu əsassız deyil. Ön təkər partlayanda avtomobil kəskin şəkildə bir tərəfə çəkilir, arxa təkər partlayanda isə arxa hissə yellənməyə başlayır. Nə edəcəyinizi əvvəlcədən bilmək bu anı idarə oluna bilən vəziyyətə çevirir.

İlk reaksiya: əyləcə basmayın

Ən güclü instinkt əyləcə basmaqdır və məhz bu, ən təhlükəli hərəkətdir. Partlamış təkərlə kəskin əyləmə avtomobili fırlanmaya apara bilər. Bunun əvəzinə sükanı hər iki əllə möhkəm tutun və düz saxlayın.

Ayağınızı qaz pedalından yavaş-yavaş çəkin. Avtomobil öz-özünə sürəti azaltsın. Yalnız sürət kifayət qədər aşağı düşəndən sonra yumşaq əyləclə kənara çıxın. Bu ardıcıllıq — tutmaq, buraxmaq, sonra əyləmək — bütün fərqi yaradır.

Harada dayanmaq lazımdır

Dayanmaq üçün mümkün qədər düz və bərk səth seçin. Yumşaq torpaqda və ya yamacda domkrat sürüşə bilər, bu isə ölümlə nəticələnən hallara səbəb olur. Sürət yolunda mütləq təhlükəsizlik zolağına tam çıxın; təkərin bir hissəsi hərəkət zolağında qalarsa, işləmək təhlükəlidir.

Avarici işıqları yandırın, xəbərdarlıq üçbucağını qoyun və sərnişinləri barýerin arxasına çıxarın. Yalnız bundan sonra təkərə baxın.

Özünüz dəyişməli, yoxsa çağırmalı

Ehtiyat təkəri özünüz dəyişmək üçün üç şərt lazımdır: düz və bərk səth, tam işlək alət dəsti və təhlükəsiz məsafə. Bunlardan biri yoxdursa, peşəkar çağırmaq düzgün qərardır.

• Domkratın yeri. Hər avtomobildə gücləndirilmiş xüsusi nöqtələr var. Səhv yerə qoyulan domkrat kuzovu əyir.
• Boltların ardıcıllığı. Boltları çarpaz qaydada, ulduz şəklində boşaldın və bərkidin. Ardıcıl dairə üzrə bərkitmə diski əyri oturdur.
• Avtomobil hələ yerdə ikən. Boltları qaldırmadan əvvəl bir az boşaldın, yoxsa təkər sadəcə fırlanacaq.
• Əl əyləci və ötürmə. Əl əyləcini çəkin, mexanikada birinci ötürməni, avtomatda park rejimini qoyun.

Ehtiyat təkərin öz qaydaları var

Bir çox avtomobildə tam ölçülü ehtiyat yerinə nazik "dolly" tipli müvəqqəti təkər olur. Onun üzərində sürət həddi adətən saatda səksən kilometrdir və məsafə də məhduddur. Bu təkər sizi servisə çatdırmaq üçündür, davamlı istifadə üçün deyil.

Ehtiyat təkərin təzyiqini ildə bir neçə dəfə yoxlayın. Baqajda illərlə yatan təkərin havası tədricən azalır və lazım olan anda yararsız çıxır — bu, ən çox təkrarlanan xoşagəlməz sürprizdir.

Təmir etmək, yoxsa dəyişmək

Yastığın içindəki deşik protektorun mərkəzi hissəsindədirsə və diametri altı millimetrdən kiçikdirsə, təkər adətən təmir olunur. Yan divarda zədə varsa, təmir mümkün deyil — yan divar yükün əsas hissəsini daşıyır və orada edilən yamaq etibarlı olmur.

Partlamadan sonra təkərin içi çox vaxt sıradan çıxır, hətta xaricdən zədə görünməsə də. Servisdə təkəri diskdən çıxarıb daxildən yoxlatmaq lazımdır; yalnız xarici baxış kifayət deyil.

Təkərin ömrünü uzadan vərdişlər

Partlamaların böyük hissəsi qəfil hadisə deyil, uzun müddət diqqətdən kənarda qalmış problemin sonudur. Ayda bir dəfə təzyiqi soyuq təkərdə yoxlamaq ən sadə və ən təsirli tədbirdir; aşağı təzyiq yan divarı həddindən artıq qızdırır və məhz bu, yaz-yay aylarında partlamaların əsas səbəbidir.

Protektorun dərinliyinə də baxın: qanunla minimum bir yarım millimetrdir, amma yaş asfaltda idarəolunma bundan xeyli əvvəl pisləşir. Təkərin yaşı ayrıca amildir — yan divardakı dörd rəqəmli kod istehsal həftəsini və ilini göstərir, altı ildən köhnə rezin protektoru qalsa belə sərtləşir və etibarını itirir.